vestam deam ignis, quae, ut supra diximus, 2.296.1
terra est: {⁴³quod in medio mundo librata vi sua stet et ignem intra se
habeat. alii de igne divino hoc volunt dictum, quod vi sua stet, inde
Vestam. sed in primo libro dictum, quos deos penates ab Aenea
advectos diversorum opinio prodiderit; quod etiam singulis locis, ubi 5
de penatibus varias opiniones poeta secutus dixerit, notatum invenitur.
hic ergo quaeritur, utrum Vesta etiam de numero penatium sit, an
comes eorum accipiatur, quod cum consules et praetores sive dictator
abeunt magistratu, Lavini sacra penatibus simul et Vestae faciunt:
unde Vergilius, cum praemisisset 'sacra suosque tibi c. t. p.', adiecit 10
'et manibus vittas Vestamque potentem'. sed 'potentem' potest ad illud
accipi θεοὺς δυνατοὺς, sicut vocari penates dictum est. non nulli
tamen penates esse dixerunt, per quos penitus spiramus et corpus habe-
mus et animi rationes possidemus. eos autem esse Iovem, aetherem
medium; Iunonem, imum aëra cum terra; summum aetheris cacumen, 15
Minervam: quos Tarquinius, Demarati Corinthii filius, Samothraciis
religionibus mystice imbutus, uno templo et sub eodem tecto coniunxit.
his addidit et Mercurium, sermonum deum. hos Vergilius θεοὺς
μεγάλους, ut "Iunonis magnae primum"; θεοὺς δυνα-
τοὺς, ut "dominamque potentem"; θεοὺς χρηστοὺς, ut 20
"et bona Iuno": quae propter admonitionem locis suis no-
tata sunt}⁴³.