laetvs ager hiberno scilicet sereno: {⁴³quia ubi hoc con- 1.102.1
tigerit, ne haec quidem loca, quae fertilia sunt, ut est Moesia et Gar-
gara, quae dicturus est in sequentibus, certent cum illo proventu}⁴³.
nvllo tantvm se moesia cvltv iactat constat quidem Moesiam
circa culturam esse diligentem; sed non ei cultus suus tantum pro- 5
dest, quantum hiberna serenitas {⁴³et umidum solstitium}⁴³. Mysia autem
provincia est {⁴³Thraciarum, vicina Scythiae,}⁴³ Moesia vero civitas Phry-
giae, haud longe a Troia, quam magis debemus accipere propter
Gargara, montes Phrygios. {⁴³unde apparet et in Asia esse regionem,
quae Moesia dicatur. sane Gargara multi auctores Graeci, sicut Se- 10
renus Sammonicus tradit, altitudinem Idae montis et per hoc abusive
omnes summitates montium Gargara appellant: esse etiam Gargara
civitatem in radicibus Idae montis in provincia Moesia Asiae, quam
constat naturaliter uliginosam et ob hoc frugum feracem in tantum, ut
multi poetae Graeci Gargara abusive pro cuiusvis rei multitudine vel 15
copia posuerint. ergo potest et hic sensus esse, ut sit: cum ea sit anni
temperies, ut hiemps serena sit et solstitium umidum, fructus optime
provenire; haec autem adeo esse agris necessaria, ut sine his ne illi
quidem fecundissimi Moesiae agri responsuri sint opinioni fertilitatis,
quae de his habetur. 'Moesia cultu' autem ideo addidit, tamquam di- 20
ceret: omnis seges, quae tempestivos umores habuerit, aequabit fecundi-
tati arvorum Moesiorum, quae propterea, quod non quaerant solstitiales
imbres, sed naturali et proprio umore laetentur, maximum et praeci-
puum cultum habeant, unde ita uberes ibi fructus proveniant, ut fecun-
ditatem agrorum suorum etiam Gargara ipsa mirentur.}⁴³ 25