|
HISTORIAE PHILIPPICAE
|
|
|
Primo volumine continentur haec. Impe-
|
1.pr.1
|
|
rium Assyriorum a Nino rege usque ad Sardanapallum:
|
|
|
post quem translatum est per Arbacem ad Medos usque
|
|
|
ad ultimum regem Astyagem. Is a nepote suo Cyro pulsus
|
|
|
regno, et Persae regno potiti. Ut Croeso Lydiae regi bellum
|
5
|
|
intulit Cyrus victumque cepit. Hic in excessu dicti Aeoli-
|
|
|
carum et Ionicarum urbium situs originesque Lydorum et
|
|
|
in Italia Tuscorum. Post Cyrum filius Cambyses Aegyptum
|
|
|
domuit. Repetitae Aegypti origines urbium. Extincto Cam-
|
|
|
byse Darius occisis magis regnum Persicum accepit captaque
|
10
|
|
Babylone bella Scythica molitus est.
|
|
|
Secundo volumine continentur haec: Scy-
|
2.pr.1
|
|
thiae et Ponti situs originesque Scythiae usque ad bellum,
|
|
|
quo est inde pulsus Darius: qui post hanc fugam Graeciae
|
|
|
bellum intulit per Datim et Tisaphernem, quod soli Athe-
|
|
|
nienses sustinuere. Hic origines Athenarum repetitae et
|
5
|
|
reges usque Pisistrati tyrannidem, qua extincta Marathone
|
|
|
vicere Persas. Ut mortuo Dario filius eius Xerxes bellum
|
|
|
Graeciae intulit: ac repetitae origines Thessaliae: expulsoque
|
|
|
Graecia Xerxe bellum ab Atheniensibus translatum in Asiam
|
|
|
usque ad Xerxis interitum.
|
10
|
|
Tertio volumine continentur haec: ut mor-
|
3.pr.1
|
|
tuo Xerxe filius Artaxerxes ultus interfectorem patris Arta-
|
|
|
banum bellum cum defectore Aegypti habuit, primoque dux
|
|
|
eius Achaemenes victus est, iterum per Bagabaxum Aegyp-
|
|
|
tus recepta. Ut Graecis cum rege pacificatis bella inter ipsos
|
5
|
|
orta sint. Inde repetitae Peloponnensium origines: ut ab
|
|
|
Herculis posteris Dorico populo sit occupata. Deinde bella
|
|
|
Argolica et Messania, coalitique Sicyone et Corintho ty-
|
|
|
ranni. Bellum Crisaeum et quod Athenienses primo cum
|
|
|
Boeotis, dein cum Peloponnesiis gesserunt.
|
10
|
|
Quarto volumine continentur res Siculae,
|
4.pr.1
|
|
ab ultima origine usque ad deletam Syracusis Atheniensium
|
|
|
classem.
|
|
|
Quinto volumine continentur haec. Bellum
|
5.pr.1
|
|
inter Athenienses et Lacedaemonios, quod Deceleicum
|
|
|
vocatur, usque ad captas Athenas. Ut expulsi sunt Athenis
|
|
|
XXX tyranni. Bellum quod Lacedaemonii in Asia cum
|
|
|
Artaxerxe gesserunt propter Cyrum adiutum. Hinc repe-
|
5
|
|
titum in excessu Cyri cum fratre bellum et Graecorum, qui
|
|
|
sub eo militaverunt.
|
|
|
Sexto volumine continentur haec. Bellum
|
6.pr.1
|
|
Lacedaemoniorum gestum in Asia cum Persicis praefectis,
|
|
|
ducibus belli Dercylide et Agesilao, usque ad proelium na-
|
|
|
vale factum Cnido: quo victis illis Athenienses repetiere
|
|
|
imperium. Dein bellum Corinthiacum et bellum Boeotium,
|
5
|
|
quo Leuctris et Mantineae victi Spartani amisere imperium.
|
|
|
In Thessalia deinde Iasonis et post illum Alexandri Epirei
|
|
|
coalitum atque extinctum imperium. Tum sociale bellum
|
|
|
gestum adversus Athenienses a Chiis et Rhodiis et Byzan-
|
|
|
tiis. Transitus hinc ad res Macedonicas.
|
10
|
|
Prisc. GL 2.248K
|
|
|
inde Scepsim petit, quo se Medias inter-
|
60.1
|
|
fecta socru contulerat. Is a Derculide petito colloquio.
|
|
|
Septimo volumine continentur origines
|
7.pr.1
|
|
Macedonicae regesque a conditore gentis Carano usque ad
|
|
|
magnum Philippum: ipsius Philippi res gestae usque ad
|
|
|
captam urbem Mothonen. Additae in excessu Illyriorum et
|
|
|
Paeonum origines.
|
5
|
|
Octavo volumine continentur res gestae
|
8.pr.1
|
|
Philippi magni post captam urbem Mothonen, a principio
|
|
|
belli Phocensis, quod sacrum vocant, usque ad finem eius:
|
|
|
interiectumque huic bellum, quod Philippus cum Chalcidicis
|
|
|
urbibus gessit, quarum clarissimam delevit Olynthon. Ut
|
5
|
|
Illyrici reges ab eo victi sunt, et Thracia atque Thessalia
|
|
|
subactae, et rex Epiro datus Alexander eiecto Arybba, et
|
|
|
frustra Perinthos oppugnata.
|
|
|
Nono volumine continentur haec. Ut Phi-
|
9.pr.1
|
|
lippus a Perintho summotus. Byzantii origines, a cuius ob-
|
|
|
sidione summotus Philippus Scythiae bellum intulit. Repe-
|
|
|
titae inde Scythicae res ab his temporibus, in quibus illa
|
|
|
prius finierant, usque ad Philippi bellum, quod cum Athea
|
5
|
|
Scythiae rege gessit. Unde reversus Graeciae bellum intulit
|
|
|
victisque Chaeroneae, cum bella Persica moliretur prae-
|
|
|
missa classe cum ducibus, a Pausania occupatis angustiis
|
|
|
nuptiarum filiae occisus est, priusquam bella Persica in-
|
|
|
choaret. Repetitae res inde Persicae ab Dario Notho, cui
|
10
|
|
successit filius Artaxerxes cognomine Mnemon, qui post
|
|
|
fratrem Cyrum victum pulsaque Cnido per Conona classe
|
|
|
Lacedaemoniorum bellum cum Euagora rege Cyprio ges-
|
|
|
sit: originesque Cypri repetit.
|
|
|
Decimo volumine continentur Persicae
|
10.pr.1
|
|
res. Ut Artaxerxes Mnemon pacificatus cum Euagora rege
|
|
|
Cyprio bellum Aegyptium in urbe Ace conpararit, ipse in
|
|
|
Cadusis victus, defectores in Asia purpuratos suos perse-
|
|
|
cutus, primum Dotamen praefectum <Paphlagoniae>. Pa-
|
5
|
|
phlagonon origo repetita: deinde praefectum Hellesponti
|
|
|
Ariobarzanen, deinde in Syria praefectum Armeniae Oron-
|
|
|
ten, omnibusque victis decesserit filio successore Ocho.
|
|
|
Is deinde occisis optimatibus Sidona cepit: Aegypto bellum
|
|
|
ter intulit. Ut post mortem Ochi regnarit Arses, deinde
|
10
|
|
Darius, qui cum Alexandro Macedonum rege bello conflixit.
|
|
|
Undecimo volumine continentur res ge-
|
11.pr.1
|
|
stae Alexandri Magni usque ad interitum regis Persarum
|
|
|
Darii, dictaeque in excessu origines et reges Cariae.
|
|
|
Duodecimo volumine continentur Ale-
|
12.pr.1
|
|
xandri Magni bella Bactriana et Indica usque ad interitum
|
|
|
eius, dictaeque in excessu res a praefecto eius Antipatro in
|
|
|
Graecia gestae, et ab Archidamo, rege Lacedaemoniorum,
|
|
|
Molossoque Alexandro in Italia, quorum ibi est uterque
|
5
|
|
cum exercitu deletus. Additae hic origines Italicae Apulo-
|
|
|
rum, Lucanorum, Samnitium, Sabinorum, et ut Zopyrion
|
|
|
in ponto cum exercitu periit.
|
|
|
Tertio decimo volumine continentur haec.
|
13.pr.1
|
|
Ut mortuo Alexandro optimates castrorum eius provin-
|
|
|
ciarum imperia sint partiti; ut veterani, qui ab eodem lecti
|
|
|
erant in colonias, moliti relictis illis in Graeciam redire
|
|
|
a Pithone sint deleti. Bellum Lamiacum, quod Antipater
|
5
|
|
in Graecia gessit. Bellum quo Perdiccas regem Ariarathem
|
|
|
occidit; <ut> occisus est. Bellum, quo Eumenes Neopto-
|
|
|
lemum et Crateron occidit. Additae in excessu origines
|
|
|
regesque Quirenarum.
|
|
|
Quarto decimo volumine continentur haec.
|
14.pr.1
|
|
Bellum inter Antigonum et Eumenen gestum: quem ut
|
|
|
Cappadocia expulit Antigonus, sic Phrygia minore Arri-
|
|
|
daeum et Cliton victos in Hellesponto navali bello. Repeti-
|
|
|
tum rursus bellum ab Eumene per Argyraspidas, quo victus
|
5
|
|
ab Antigono interiit. Ut in Macedonia Cassander victo
|
|
|
Polyperchonte receptaque a defectore Nicanore Munychia
|
|
|
matrem Alexandri Olympiada Pydnae obsessam interfecit.
|
|
|
Quinto decimo volumine continentur haec.
|
15.pr.1
|
|
Ut Demetrius Antigoni filius Gazae victus est ab Ptolomaeo.
|
|
|
Ut Cassander in Macedonia filium Alexandri regis interfecit,
|
|
|
ac alterum Polyperchon. Ut Cypro Ptolomaeum vicit classe
|
|
|
Demetrius idemque ab obsidione Rhodi summotus est. Repe-
|
5
|
|
tita in excessu origo Rhodiorum: unde digressus Demetrius
|
|
|
liberavit a Cassandro Graeciam. Dein pater eius Antigonus
|
|
|
bellum cum Lysimacho et Seleuco habuit. Repetitaeque
|
|
|
Seleuci res et regis Indiae Sandrocotti. Ut victus bello Anti-
|
|
|
gonus interiit reliquiaeque imperii sunt a filio collectae.
|
10
|
|
Cleonymi deinde Spartani res gestae Corcyrae et Illyrico
|
|
|
et in Italia: cui ablata Corcyra. Rex Cassander interiit.
|
|
|
Serv. Dan. G. 4.386
|
|
|
Carpathos . . . insula Rhodiorum
|
110.1
|
|
Sexto decimo volumine continentur haec.
|
16.pr.1
|
|
Ut mortuo Cassandro ortisque inter filios eius certaminibus
|
|
|
Demetrius adiutor alteri adhibitus occiso eo Macedoniae re-
|
|
|
gnum tenuit: quo mox eiectus a Pyrro Epiri rege, transla-
|
|
|
tis in Asiam bellis captus a Seleuco decessit. Ut Ptolomaeus
|
5
|
|
nuncupato successore filio Philadelpho decessit. Ut Lysi-
|
|
|
machus in Ponto captus ac missus a Dromichaete rursus in
|
|
|
Asia civitates, quae sub Demetrio fuerant, et in Ponto
|
|
|
Heracleam occuparit. Repetitae inde Bithyniae et Heracleo-
|
|
|
ticae origines, tyrannique Heracleae Clearchus et Satyrus et
|
10
|
|
Dionysius, quorum filiis interfectis Lysimachus occupavit ur-
|
|
|
bem.
|
|
|
Septimo decimo volumine continentur haec.
|
17.pr.1
|
|
Ut Lysimachus occiso filio Agathocle per novercam Arsi-
|
|
|
noën bellum cum rege Seleuco habuit, quo victus interiit:
|
|
|
ultimumque certamen conmilitonum Alexandri fuit. Ut
|
|
|
Seleucus amissis in Cappadocia cum Diodoro copiis inter-
|
5
|
|
fectus est ab Ptolomaeo fratre Arsinoës uxoris Lysimachi,
|
|
|
in cuius vicem Ptolomaeus cognomine Ceraunus creatus ab
|
|
|
exercitu rex Macedoniam occupavit; bella cum Antiocho et
|
|
|
Pyrro conposuit, datis Pyrro auxiliis, quibus iret contra
|
|
|
Romanos defensum Tarentum. Inde repetitae origines re-
|
10
|
|
gum Epiroticorum usque ad Pyrrum, ipsiusque Pyrri res
|
|
|
gestae priusquam in Italiam traiecit.
|
|
|
Octavo decimo volumine continentur res
|
18.pr.1
|
|
a Pyrro Epirota in Italia gestae contra Romanos, postque
|
|
|
id bellum transitus eius in Siciliam adversus Carthaginenses.
|
|
|
Inde origines Phoenicum et Sidonos et Veliae Carthaginisque
|
|
|
res gestae in excessu dictae.
|
5
|
|
Undevicensimo volumine continentur res
|
19.pr.1
|
|
Carthaginensium in Africa per Sabellum Annonem gestae
|
|
|
et in Sicilia, cum Selinuntem et Agragantum et Camerinam
|
|
|
et Gelam ceperunt: quo bello Dionysius Syracusanus Sici-
|
|
|
liae regnum occupavit. Bellum, quod cum eo Poeni per
|
5
|
|
Himilconem gesserunt, qui obsidione Syracusarum exer-
|
|
|
citum et classem amisit.
|
|
|
Vicensimo volumine continentur res ge-
|
20.pr.1
|
|
stae Dionysii Siculi patris. Ut pulsis Poenis Italica bella
|
|
|
sit molitus. Inde repetitae origines Venetorum et Grae-
|
|
|
corum et Gallorum, qui Italiam incolunt. Deductisque
|
|
|
Dionysii rebus ad interitum eius dictae quas Anno magnus
|
5
|
|
in Africa gessit.
|
|
|
Uno et vicensimo volumine continentur
|
21.pr.1
|
|
haec. Ut in Sicilia Dionysius filius a patre amissum tractarit
|
|
|
imperium. Per <Dionem> Dionysius eiectus bellum cum
|
|
|
Siculis gessit, donec amissis liberis et fratribus Corinthum
|
|
|
<abiit>. Ut a Timoleonte Carthaginensium bello sit liberata
|
5
|
|
Sicilia mortuoque Sosistratus iterum facta seditione arces-
|
|
|
sitique ab illo Carthaginenses obsederunt Syracusas. Quo
|
|
|
bello Agathocles nanctus imperium est.
|
|
|
Secundo et vicensimo volumine continen-
|
22.pr.1
|
|
tur haec. Res gestae Agathoclis: ut a Poenis nanctus im-
|
|
|
perium bellum cum ipsis gessit, primum in Sicilia; dehinc
|
|
|
victus traiecit in Africam, ubi possessa provincia Ophellam
|
|
|
regem Cyrenarum interfecit. Ut rursus in Siciliam reversus,
|
5
|
|
occupata totius insulae dominatione, cum revertisset in
|
|
|
Africam, amissis copiis solus inde profugit in Siciliam,
|
|
|
belloque ibi repetitus et cum Poenis pacem conposuit et
|
|
|
dissidentes a se Siculos subiecit.
|
|
|
Prisc. GL 2.149K
|
|
|
†Papicio flamen propter mortem fla-
|
125.1
|
|
minicae flaminio abiit.
|
|
|
Tertio et vicensimo volumine continentur
|
23.pr.1
|
|
haec. Ut Agathocles domita Sicilia bellum in Italia Bruttiis
|
|
|
intulit. Repetitae inde Bruttiorum origines. Omnibus sub-
|
|
|
actis rex seditione filii exheredati ac nepotis oppressus
|
|
|
interiit. Inter peregrinos deinde milites eius et Siculos bel-
|
5
|
|
lum motum, quae causa Pyrrum, regem Epiri, in Siciliam
|
|
|
adduxit, bella, quae Pyrrus cum Poenis et Mamertinis ibi
|
|
|
gessit et a Sicilia reversus in Italiam victusque proelio a
|
|
|
Romanis revertit Epirum.
|
|
|
Quarto et vicensimo volumine continen-
|
24.pr.1
|
|
tur haec. Bellum, quod inter Antigonum Gonatam et Anti-
|
|
|
ochum Seleuci filium in Asia gestum est. Bellum, quod Pto-
|
|
|
lomaeus Ceraunus in Macedonia cum Monunio Illyrio et
|
|
|
Ptolomaeo Lysimachi filio habuit, utque Arsinoën sororem
|
5
|
|
suam imperio Macedonicarum urbium exuit, ipse cum Belgio
|
|
|
Gallorum duce congressus interiit. Repetitae inde Gallorum
|
|
|
origines, qui Illyricum occuparunt; atque ut ingressi Grae-
|
|
|
ciam Brenno duce Delphis victi deletique sint.
|
|
|
Quinto et vicensimo volumine continentur
|
25.pr.1
|
|
haec. Ut Antigonus Gallos delevit, deinde cum Apollodoro,
|
|
|
Cassandreae tyranno, bellum habuit. Ut Galli transierunt
|
|
|
in Asiam bellumque cum rege Antiocho et Bithunia gesse-
|
|
|
runt: quas regiones Tyleni occuparunt. Ut Pyrrus ex Italia
|
5
|
|
reversus regno Macedoniae Antigonum exuerit, Lacedae-
|
|
|
mona obsederit, Argis interierit; filiusque eius Alexander
|
|
|
Illyricum cum rege Mitylo bellum habuerit.
|
|
|
Sexto et vicensimo volumine continentur
|
26.pr.1
|
|
haec. Quibus in urbibus Graeciae dominationem Antigonus
|
|
|
Gonatas constituerit. Ut defectores Gallos Megaris delevit
|
|
|
regemque Lacedaemonium Area Corinthi interfecit, dehinc
|
|
|
cum fratris sui Crateri filio Alexandro bellum habuit. Ut
|
5
|
|
princeps Achaiae Aratus Sicuonem et Corinthum et Me-
|
|
|
gara occuparit. Ut in Syria rex Antiochus cognomine Soter
|
|
|
altero filio occiso, altero rege nuncupato Antiocho deces-
|
|
|
serit. Ut in Asia filius Ptolomaei regis socio Timarcho de-
|
|
|
sciverit a patre. Ut frater Antigoni Demetrius occupato
|
10
|
|
Cyrenis regno interiit. Ut mortuo rege Antiocho filius eius
|
|
|
Seleucus Callinicus regnum acceperit.
|
|
|
Septimo et vicensimo volumine continen-
|
27.pr.1
|
|
tur haec. Seleuci bellum in Syria adversus Ptolomaeum
|
|
|
Tryphonem: item in Asia adversus fratrem suum Anti-
|
|
|
ochum Hieracem, quo bello Ancurae victus est a Gallis:
|
|
|
utque Galli Pergamo victi ab Attalo Zielan Bithunum
|
5
|
|
occiderint. Ut Ptolomaeus Adaeum denuo captum inter-
|
|
|
fecerit, et Antigonus Andro proelio navali Sophrona vicerit.
|
|
|
Ut a Callinico fusus in Mesopotamia Antiochus insidiantem
|
|
|
sibi effugit Ariamenen, dein postea custodes Tryphonis:
|
|
|
quo a Gallis occiso Seleucus quoque frater eius decessit,
|
10
|
|
maioremque filiorum eius Apaturius occidit.
|
|
|
Octavo et vicensimo volumine continentur
|
28.pr.1
|
|
haec. Ut mortuo rege Epire Alexandro Laodamiam Epirotae
|
|
|
occiderint. Dictique in excessu Basternici motus. Ut rex
|
|
|
Macedoniae Demetrius sit a Dardanis fusus: quo mortuo
|
|
|
tutelam filii eius Philippi suscepit Antigonus, qui Thes-
|
5
|
|
saliam et in Asia Cariam subiecit et adiutis Achaeis contra
|
|
|
regem Spartanum Cleomenem cepit Lacedaemona: amis-
|
|
|
soque regno Cleomenes Spartanus confugit Alexandriam
|
|
|
atque ibi interiit. Dictum in excessu bellum Illyricum, quod
|
|
|
Romani gessere cum Teuta.
|
10
|
|
Undetricensimo volumine continentur haec.
|
29.pr.1
|
|
Res gestae Philippi regis adversus Dardanos et Aetolos,
|
|
|
repetitaeque inde Creticae origines, post cuius insulae societa-
|
|
|
tem Philippus cum Illyriis et Dardanis et rursus Aetolis bello
|
|
|
congressus est adiuvantibus Aetolos Romanis: quo finito
|
5
|
|
intulit Attalo bellum.
|
|
|
Tricensimo volumine continentur haec. Ut
|
30.pr.1
|
|
mortuo Ptolomaeo Tryphone filius eius Philopator Anti-
|
|
|
ochum regem vicit Raphiae, ipse amore Agathocleae cor-
|
|
|
ruptus decessit relicto filio pupillo, in quem cum Philippo
|
|
|
rege Macedonum consensit Antiochus. Philippi deinde gesta
|
5
|
|
in Asia, cum movisset Attalo bella: a quibus reversus bel-
|
|
|
lum habuit cum ducibus Romanis Sulpicio et Flaminino, a
|
|
|
quibus victus; pax. Transitus deinde ad res Antiochi, qui
|
|
|
post regnum acceptum persecutus defectores in Mediam
|
|
|
Molonem, in Asiam Achaeum, quem obsedit Sardibus, pa-
|
10
|
|
cata superiore Asia Bactris tenus in bella Romana de-
|
|
|
scendit.
|
|
|
Uno et tricensimo volumine continentur
|
31.pr.1
|
|
haec. Bellum, quod cum Lacedaemonio Nabide Titus Fla-
|
|
|
mininus et Philopoemen dux Achaeorum gessit. Item bel-
|
|
|
lum, quod cum Antiocho in Achaia per Acilium consulem,
|
|
|
et in Asia per Scipionem gestum est, denique Hannibalis
|
5
|
|
ad regem a Carthagine fuga. Bellum cum Aetolis gestum
|
|
|
per eundem Acilium, qui Antiochum Graecia expulerat.
|
|
|
Secundo et tricensimo volumine continen-
|
32.pr.1
|
|
tur haec. Defectio ab Achaeis Lacedaemoniorum et Messe-
|
|
|
niorum, qua Philopoemen interiit. Romanorum in Asia duce
|
|
|
Manlio adversus Gallos bellum. Regis Philippi propter ab-
|
|
|
latas sibi civitates alienatus in Romanos animus, et ob hoc
|
5
|
|
alter filiorum Demetrius occisus, concitatique ab eo Basternae
|
|
|
transire conati in Italiam. Inde in excessu dictae res Illyricae:
|
|
|
ut Galli, qui occuparant Illyricum, rursus redierunt in Gal-
|
|
|
liam: originesque Pannoniorum et incrementa Dacorum per
|
|
|
Burobusten regem. In Asia bellum ab rege Eumene gestum
|
10
|
|
adversus Gallum Ortiagontem, Pharnacem Ponticum et
|
|
|
Prusian, adiuvante Prusian Hannibale Poeno. Res gestae
|
|
|
Hannibalis post victum Antiochum et mors. Mortuo Seleuco
|
|
|
filio magni Antiochi successit regno frater Antiochus.
|
|
|
Tertio et tricensimo volumine continentur
|
33.pr.1
|
|
haec. Ut cum Perse Philippi filio, rege Macedonum, Romani
|
|
|
bellum gesserint: quo capto deleta est Epiros. Achaicae civi-
|
|
|
tates ab unitate corporis deductae, inter Achaeos et Lace-
|
|
|
daemonios certamine orto. Bellum rursus in Macedonia ges-
|
5
|
|
tum a Romanis cum Pseudophilippo.
|
|
|
Quarto et tricensimo volumine continentur
|
34.pr.1
|
|
haec. Bellum Achaicum, quod Romani per Metellum et
|
|
|
Mummium gessere, quo diruta est Corinthos. Bellum regis
|
|
|
Eumenis cum Gallograecis et in Pisidia cum Selegensibus.
|
|
|
Res quas gessit Syriae rex Antiochus, et rex Aegypti Pto-
|
5
|
|
lomaeus Epiphanes. Ut mortuo Ptolomaeo relicti ab eo
|
|
|
filii duo Philometor et Euergetes primum cum Antiocho
|
|
|
habuere bellum, quod per Romanos finitum est, deinde
|
|
|
inter se, quo maior est expulsus, restitutoque Romani
|
|
|
inter fratres regna diviserunt. Ut mortuo Antiocho rege
|
10
|
|
Syriae Demetrius cognomine Soter, qui Romae fuerat
|
|
|
obses, clam fugit occupataque Syria bellum cum Timarcho
|
|
|
Medorum rege habuit <et> Ariarathe rege Cappadocum.
|
|
|
Repetitae inde origines regum Cappadocum. Ut habita
|
|
|
inter Ariarathen et Orophernem regni certamina. Ut mor-
|
15
|
|
tuo rege Asiae Eumene suffectus Attalus bellum cum
|
|
|
Selegensibus habuit et cum rege Prusia.
|
|
|
Quinto et tricensimo volumine continen-
|
35.pr.1
|
|
tur haec. Bellum piraticum inter Cretas et Rhodios: seditio
|
|
|
Cnidiorum adversus Ceramenses. Ut adversus Demetrium
|
|
|
Sotera subornatus est Alexander tamquam genitus Epi-
|
|
|
phane Antiocho; quo bello victus Demetrius <interiit. Ut
|
5
|
|
deinde maior filiorum eius Demetrius> invisum stultitia
|
|
|
Alexandrum bello vicit adiuvante Ptolomaeo Philometore,
|
|
|
qui eo bello interiit. Ut deinde orta Demetrio bella sint
|
|
|
cum Diodoto Tryphone expulsusque a Tryphone regno
|
|
|
Syriae Demetrius. Repetit inde superioris Asiae motus
|
10
|
|
factos per Araetheum et Arsacen Parthum.
|
|
|
Sexto et tricensimo volumine continentur
|
36.pr.1
|
|
haec. Ut Trypho pulso Syria Demetrio captoque a Parthis
|
|
|
bellum gessit cum fratre eius Antiocho cognomine Sidete.
|
|
|
Ut Antiochus interfecto Hyrcano Iudaeos subegit. Repe-
|
|
|
tita inde in excessu origo Iudaeorum. Ut rex Asiae Attalus
|
5
|
|
Caenos Thracas subegit successoremque imperii Attalum
|
|
|
Philometora reliquit. Mortuo denique Philometore <rege
|
|
|
frater eius Aristonicus> regno Asiae occupato bellum cum
|
|
|
Romanis gessit, quo captus est.
|
|
|
Septimo et tricensimo volumine continen-
|
37.pr.1
|
|
tur haec. Repetitis regum Ponticorum originibus, ut <ad>
|
|
|
ultimum Mithridaten Eupatora series imperii deducta sit,
|
|
|
atque ut ingressus ille regnum subegit Pontum et Paphla-
|
|
|
goniam, priusquam in bella Romana descendit. Dictaeque
|
5
|
|
in excessu regum Bosporanorum et Colchorum origines et
|
|
|
res gestae.
|
|
|
Octavo et tricensimo volumine continen-
|
38.pr.1
|
|
tur haec. Ut Mithridates Eupator occiso Arathe Cappado-
|
|
|
ciam occuparit victoque Nicomede et Maltino Bithyniam.
|
|
|
Ut mortuo Ptolomaeo Philometore frater eius Physcon
|
|
|
accepto regno Aegypti seditiones populi, deinde bellum cum
|
5
|
|
uxore sua Cleopatra et cum rege Syriae Demetrio habuit.
|
|
|
Inde repetitum, ut Demetrius captus sit a Parthis et frater
|
|
|
eius victo in Syria Tryphone bellum Parthis intulerit, qui
|
|
|
cum exercitu suo deletus est.
|
|
|
Iust. Trog. Epit. 38.4.1
|
|
|
Optandum sibi fuisse ait, ut de eo liceret consulere,
|
152.1
|
|
bellumne sit cum Romanis an pax habenda; quin vero sit
|
|
|
resistendum inpugnantibus, ne eos quidem dubitare, qui spe
|
|
|
victoriae careant; quippe adversus latronem, si nequeant pro
|
|
|
salute, pro ultione tamen sua omnes ferrum stringere. Ce-
|
5
|
|
terum quia non id agitur, an liceat quiescere non tantum
|
|
|
animo hostiliter, sed etiam proelio congressis, consulendum
|
|
|
qua ratione ac spe coepta bella sustineant. Esse autem sibi
|
|
|
victoriae fiduciam, si sit illis animus; Romanosque vinci posse
|
|
|
cognitum non sibi magis quam ipsis militibus, qui et in Bithy-
|
10
|
|
nia Aquilium et †Malthinum in Cappadocia fuderint. Ac si
|
|
|
quem aliena magis exempla quam sua experimenta move-
|
|
|
ant, audire se a Pyrro, rege Epiri, non amplius quinque mili-
|
|
|
bus Macedonum instructo fusos tribus proeliis Romanos.
|
|
|
Audire Hannibalem sedecim annis Italiae victorem inmora-
|
15
|
|
tum, et quin ipsam caperet urbem, non Romanorum illi vires
|
|
|
restitisse sed domesticae aemulationis atque invidiae studium.
|
|
|
Audire populos transalpinae Galliae Italiam ingressos maxi-
|
|
|
mis eam pluribusque urbibus possidere et latius aliquanto
|
|
|
solum finium, quam in Asia, quae dicatur inbellis, idem Galli
|
20
|
|
occupavissent. Nec victam solum dici sibi Romam a Gallis,
|
|
|
sed etiam captam, ita ut unius illis montis tantum cacumen
|
|
|
relinqueretur; nec bello hostem, sed pretio remotum. Gal-
|
|
|
lorum autem nomen, quod semper Romanos terruit, in par-
|
|
|
tem virium suarum ipse numeret. Nam hos, qui Asiam in-
|
25
|
|
colunt, Gallos ab illis, qui Italiam occupaverant, sedibus
|
|
|
tantum distare, originem quidem ac virtutem genusque pu-
|
|
|
gnae idem habere; tantoque his acriora esse quam illis
|
|
|
ingenia, quod longiore ac difficiliore spatio per Illyricum Thra-
|
|
|
ciamque prodierint, paene operosius transitis eorum finibus
|
30
|
|
quam ubi consedere possessis. Iam ipsam Italiam audire se
|
|
|
numquam, ut Roma condita sit, satis illi pacatam, sed adsidue
|
|
|
per omnes annos pro libertate alios, quosdam etiam pro vice
|
|
|
imperii bellis continuis perseverasse; et a multis civitatibus
|
|
|
Italiae deletos Romanorum exercitus ferri, a quibusdam novo
|
35
|
|
contumeliae more sub iugum missos. Ac ne veteribus inmore-
|
|
|
mur exemplis, hoc ipso tempore universam Italiam bello
|
|
|
Marsico consurrexisse, non iam libertatem, sed consortium
|
|
|
imperii civitatisque poscentem; nec gravius vicino Italiae
|
|
|
bello quam domesticis principum factionibus urbem premi,
|
40
|
|
multoque periculosius esse Italico civile bellum. Simul et a
|
|
|
Germania Cimbros, inmensa milia ferorum atque inmitium
|
|
|
populorum, more procellae inundasse Italiam; quorum etsi
|
|
|
singula bella sustinere Romani possent, universis tamen ob-
|
|
|
ruantur, ut ne vacaturos quidem bello suo putet.
|
45
|
|
Utendum igitur occasione et rapienda incrementa vi-
|
|
|
rium, ne, si illis occupatis quieverint, mox adversus vacuos
|
|
|
et quietos maius negotium habeat. Non enim quaeri, an ca-
|
|
|
pienda sint arma, sed utrum sua potius occasione an illorum.
|
|
|
Nam bellum quidem iam tunc secum ab illis geri coeptum,
|
50
|
|
cum sibi pupillo maiorem Phrygiam ademerint, quam patri
|
|
|
suo praemium dati adversus Aristonicum auxilii concesserant,
|
|
|
gentem quam et proavo suo Mithridati Seleucus Callinicus
|
|
|
in dotem dedisset. Quid, cum Paphlagonia se decedere ius-
|
|
|
serint, non alterum illud genus belli fuisse? quae non vi, non
|
55
|
|
armis, sed adoptione testamenti et regum domesticorum
|
|
|
interitu hereditaria patri suo obvenisset. Cum inter hanc de-
|
|
|
cretorum amaritudinem parendo non tamen eos mitigaret,
|
|
|
quin acerbius in dies gerant, non obtinuisse. Quod enim a
|
|
|
se non praebitum illis obsequium? non Phrygiam Paphlagoni-
|
60
|
|
amque dimissas? non Cappadocia filium eductum, quam iure
|
|
|
gentium victor occupaverat? Raptum tamen sibi esse victoriae
|
|
|
ius ab illis, quorum nihil est nisi bello quaesitum. Non
|
|
|
regem Bithyniae Chreston, in quem senatus arma decreverat,
|
|
|
a se in gratiam illorum occisum? tamen nihilo minus inpu-
|
65
|
|
tari sibi, si qua Gordius aut Tigranes faciat. Libertatem etiam
|
|
|
in contumeliam sui a senatu ultro delatam Cappadociae, quam
|
|
|
reliquis gentibus abstulerunt; dein populo Cappadocum pro
|
|
|
libertate oblata Gordium regem orante ideo tantum, quoniam
|
|
|
amicus suus esset, non obtinuisse. Nicomeden praecepto
|
70
|
|
illorum bellum sibi intulisse; quia ultum ierit se, ab ipsis ven-
|
|
|
tum obviam in eo; et nunc eam secum bellandi illis causam
|
|
|
fore, quod non inpune se Nicomedi lacerandum, saltatricis
|
|
|
filio, praebuerit.
|
|
|
Quippe non delicta regum illos, sed vires ac maiestatem
|
75
|
|
insequi, neque in uno se, sed in aliis quoque omnibus hac
|
|
|
saepe arte grassatos. Sic et avum suum Pharnacen per co-
|
|
|
gnitionum arbitria succidaneum regi Pergameno Eumeni
|
|
|
datum; sic rursus Eumenen, cuius classibus primo in Asiam
|
|
|
fuere transiecti, cuius exercitu magis quam suo et magnum
|
80
|
|
Antiochum et Gallos in Asia et mox in Macedonia regem
|
|
|
Perseum domuerant, et ipsum pro hoste Habitum eique inter-
|
|
|
dictum Italia, et quod cum ipso deforme sibi putaverant, cum
|
|
|
filio eius Aristonico bellum gessisse. Nullius apud eos maiora
|
|
|
quam Masinissae, regis Numidarum, haberi merita; huic in-
|
85
|
|
putari victum Hannibalem, huic captum Syphacem, huic Kar-
|
|
|
thaginem deletam, hunc inter duos illos Africanos tertium
|
|
|
servatorem urbis referri: tamen cum huius nepote bellum
|
|
|
modo in Africa gestum adeo inexpiabile, ut ne victum qui-
|
|
|
dem patris memoriae donarent, quin carcerem ac triumphi
|
90
|
|
spectaculum experiretur. Hanc illos omnibus regibus legem
|
|
|
odiorum dixisse, scilicet quia ipsi tales reges habuerint,
|
|
|
quorum etiam nominibus erubescant, aut pastores Abori-
|
|
|
ginum, aut aruspices Sabinorum, aut exules Corinthiorum,
|
|
|
aut servos vernasque Tuscorum, aut, quod honoratissimum
|
95
|
|
nomen fuit inter haec, Superbos; atque ut ipsi ferunt condi-
|
|
|
tores suos lupae uberibus altos, sic omnem illum populum
|
|
|
luporum animos inexplebiles sanguinis, atque imperii divi-
|
|
|
tiarumque avidos ac ieiunos habere.
|
|
|
Se autem, seu nobilitate illis conparetur, clariorem illa
|
100
|
|
conluvie convenarum esse, qui paternos maiores suos a Cyro
|
|
|
Darioque, conditoribus Persici regni, maternos a Magno Alex-
|
|
|
andro ac Nicatore Seleuco, conditoribus imperii Macedonici,
|
|
|
referat, seu populus illorum conferatur suo, earum se gentium
|
|
|
esse, quae non modo Romano imperio sint pares, sed Mace-
|
105
|
|
donico quoque obstiterint. Nullam subiectarum sibi gentium
|
|
|
expertam peregrina imperia; nullis umquam nisi domesti-
|
|
|
cis regibus paruisse; Cappadociam velint an Paphlagoniam
|
|
|
recensere, rursus Pontum an Bithyniam, itemque Armeniam
|
|
|
maiorem minoremque; quarum gentium nullam neque Alexan-
|
110
|
|
der ille, qui totam pacavit Asiam, nec quisquam successorum
|
|
|
eius aut posterorum attigisset. Scythiam duos umquam ante
|
|
|
se reges non pacare, sed tantum intrare ausos, Darium et
|
|
|
Philippum, aegre inde fugam sibi expedisse, unde ipse ma-
|
|
|
gnam adversus Romanos partem virium haberet. Multoque
|
115
|
|
se timidius ac diffidentius bella Pontica ingressum, cum ipse
|
|
|
rudis ac tiro esset, Scythiae praeter arma virtutemque animi
|
|
|
locorum quoque solitudinibus vel frigoribus instructae, per
|
|
|
quae denuntiaretur ingens militiae periculum ac labor. Inter
|
|
|
quas difficultates ne spes quidem praemii foret ex hoste va-
|
120
|
|
go nec tantum pecuniae, sed etiam sedis inope. Nunc se di-
|
|
|
versam belli condicionem ingredi. Nam neque caelo Asiae
|
|
|
esse temperatius aliud, nec solo fertilius nec urbium multitu-
|
|
|
dine amoenius; magnamque temporis partem non ut militi-
|
|
|
am, sed ut festum diem acturos bello dubium facili magis an
|
125
|
|
ubere, si modo aut proximas regni Attalici opes aut veteres
|
|
|
Lydiae Ioniaeque audierint, quas non expugnatum eant, sed
|
|
|
possessum; tantumque se avida expectat Asia, ut etiam vo-
|
|
|
cibus vocet: adeo illis odium Romanorum incussit rapacitas
|
|
|
proconsulum, sectio publicanorum, calumniae litium. Sequan-
|
130
|
|
tur se modo fortiter et colligant, quid se duce possit efficere
|
|
|
tantus exercitus, quem sine cuiusquam militum auxilio sua-
|
|
|
met unius opera viderint Cappadociam caeso rege cepisse,
|
|
|
qui solus mortalium Pontum omnem Scythiamque pacaverit,
|
|
|
quam nemo ante transire tuto atque adire potuit. Nam iusti-
|
135
|
|
tiae atque liberalitatis suae ne ipsos milites quin experiantur
|
|
|
testes refugere et illa indicia habere, quod solus regum non
|
|
|
paterna solum, verum etiam externa regna hereditatibus
|
|
|
propter munificentiam adquisita possideat, Colchos, Paphla-
|
|
|
goniam, Bosphorum.
|
140
|
|
Nono et tricensimo volumine continentur
|
39.pr.1
|
|
haec. Ut extincto a Parthis Antiocho Sidete frater eius De-
|
|
|
metrius dimissus regnum Syriae recepit subornatoque in
|
|
|
bellum adversus eum Alexandro Zabinaeo interiit: filiusque
|
|
|
eius Antiochus Grypos victo Zabinaeo regnum occupavit:
|
5
|
|
dehinc cum fratre suo Antiocho Cyziceno bellum in Syria
|
|
|
Ciliciaque gessit. Ut Alexandria mortuo rege Ptolomaeo
|
|
|
Physcone filius eius Ptolomaeus Lathyros accepto regno
|
|
|
expulsus est a matre Cyprum et in Syria bello petitus ab
|
|
|
eadem, suffecto in locum eius fratre Alexandro, donec
|
10
|
|
occisa per Alexandrum matre recepit Aegypti regnum. Ut
|
|
|
post Lathyrum filius Alexandri regnarit expulsoque eo suf-
|
|
|
fectus sit Ptolomaeus Nothus. Ut Syriam Iudaei et Arabes
|
|
|
terrestribus lactrociniis infestarint, mari Cilices piraticum
|
|
|
bellum moverint, quod in Cilicia Romani per Marcum An-
|
15
|
|
tonium gesserunt. Ut in Syria Heracleo post mortem regis
|
|
|
occuparit imperium.
|
|
|
Quadragensimo volumine continentur haec.
|
40.pr.1
|
|
Ut mortuo Grypo rege Cyzicenus cum filiis eius bello con-
|
|
|
gressus interiit, hi deinde a filio Cyziceni Eusebe <extincti
|
|
|
sunt: et ut repetito domestico bello> extinctaque regali
|
|
|
Antiochorum domo Tigranes Armenius Syriam occupavit,
|
5
|
|
quo mox victo Romani abstulere eam. Ut Alexandriam post
|
|
|
interitum Ptolomaei Lathyri substituti sint eius filii: alteri
|
|
|
data Cypros, cui P. Clodii rogatione Romani abstulerunt eam;
|
|
|
alter seditione flagitatus Alexandriae Romam profugit bello-
|
|
|
que per Gabinium gesto recepit imperium: quo mortuo
|
10
|
|
successit filius, qui cum sorore Cleopatra certamine in-
|
|
|
sumpto et Pompeium magnum interfecit et bellum cum
|
|
|
Caesare Alexandriae gessit. Ut successit eius regno soror
|
|
|
Cleopatra, quae inligato in amorem suum M. Antonio belli
|
|
|
Actiaci fine extincxit regnum Ptolomaeorum.
|
15
|
|
Uno et quadragensimo volumine continen-
|
41.pr.1
|
|
tur res Parthicae et Bactrianae. In Parthicis ut est constitu-
|
|
|
tum imperium per Arsacem regem. Successores deinde eius
|
|
|
Artabanus et Tigranes cognomine Deus, a quo subacta est
|
|
|
Media et Mesopotamia. Dictusque in excessu Arabiae situs.
|
5
|
|
In Bactrianis autem rebus ut a Diodoto rege constitutum im-
|
|
|
perium est: deinde quo regnante Scythicae gentes Saraucae
|
|
|
et Asiani Bactra occupavere et Sogdianos. Indicae quoque
|
|
|
res additae, gestae per Apollodotum et Menandrum, reges
|
|
|
eorum.
|
10
|
|
Secundo et quadragensimo volumine con-
|
42.pr.1
|
|
tinentur Parthicae res. Ut praefectus Parthis a Phrate Hi-
|
|
|
merus Mesenis bellum intulit et in Babylonios et Seleucen-
|
|
|
ses saeviit: utque Phrati successit rex Mithridates cogno-
|
|
|
mine magnus, qui Armeniis bellum intulit. Inde repetitae
|
5
|
|
origines Armeniorum et situs. Ut varia conplurium regum
|
|
|
in Parthis successione imperium accepit Orodes, qui Cras-
|
|
|
sum delevit et Syriam per filium Pacorum occupavit. Illi
|
|
|
successit. Phrates, qui et cum Antonio bellum habuit et
|
|
|
cum Tiridate. Additae his res Scythicae. Reges Tocharorum
|
10
|
|
Asiani interitusque Saraucarum.
|
|
|
Tertio et quadragensimo volumine continen-
|
43.pr.1
|
|
tur origines priscorum Latinorum, situs urbis Romae et res
|
|
|
usque ad Priscum Tarquinium. Origines deinde Liguriae et
|
|
|
Massiliensium res gestae.
|
|
|
Quarto et quadragensimo volumine con-
|
44.pr.1
|
|
tinentur res Hispaniae et Punicae.
|
|
|
Fragmentum sedis incertae
|
|
|
Gr. inc. dub. nom. GL 5.593K
|
|
|
vectes
|
inc.170.1
|
