Cleanthes vehementius agit. "Licet" inquit "bene- 5.14.1.1
ficium non sit, quod accepit, ipse tamen ingratus est,
quia non fuit redditurus, etiam si accepisset." Sic 2.1
latro est, etiam antequam manus inquinet, quia ad
occidendum iam armatus est et habet spoliandi atque
interficiendi voluntatem; exercetur et aperitur opere
nequitia, non incipit. Sacrilegi dant poenas, quamvis 5
nemo usque ad deos manus porrigat.—"Quomodo" 3.1
inquit "adversus malum ingratus est quisquam, cum
<a> malo dari beneficium non possit?" Ea scilicet ra-
tione, quia ipsum, quod accepit, beneficium non erat,
sed vocabatur; <qui> accipiet ab illo aliquid ex his, quae 5
apud inperitos sunt, quorum et malis copia est, ipse
quoque in simili materia gratus esse debebit et illa,
qualiacumque sunt, cum pro bonis acceperit, pro bonis
reddere. Aes alienum habere dicitur et qui aureos 4.1
debet et qui corium forma publica percussum, quale
apud Lacedaemonios fuit, quod usum numeratae pecu-
niae praestat. Quo genere obligatus es, hoc fidem ex-
olve. Quid sint beneficia, an et in hanc sordidam 5.1
humilemque materiam deduci magnitudo nominis clari
debeat, ad vos non pertinet; in alios quaeritur verum:
vos ad speciem veri conponite animum et, dum hone-
stum discitis, quidquid est, in quo nomen honesti 5
iactatur, id colite.
  "Quomodo" inquit "nemo per vos ingratus est, 15.1.1
sic rursus omnes ingrati sunt." Nam, ut dicimus,
omnes stulti mali sunt; qui unum autem habet vitium,
omnia habet; omnes autem stulti et mali sunt: omnes
ergo ingrati sunt. Quid ergo? non sunt? non undi- 2.1
que humano generi convicium fit? non publica querella
est perisse beneficia et paucissimos esse, qui de bene
merentibus non in vicem pessime mereantur? Nec
est, quod hanc nostram tantum murmurationem putes 5
pro pessimo pravoque numerantium, quidquid citra
recti formulam cecidit. Ecce nescioqui non ex philo- 3.1
sophorum domo clamat, ex medio conventu populos
gentesque damnatura vox mittitur:
    "Non hospes ab hospite tutus,
    non socer a genero; fratrum quoque gratia rara est; 5
    inminet exitio vir coniugis, illa mariti."
Hoc iam amplius est: beneficia in scelus versa sunt, 4.1
et sanguini eorum non parcitur, pro quibus sanguis
fundendus est; gladio ac venenis beneficia sequimur.
Ipsi patriae manus adferre et fascibus illam suis pre-
mere potentia ac dignitas est; humili se ac depresso 5
loco putat stare, quisquis non supra rem publicam
stetit; accepti ab illa exercitus in ipsam convertuntur,
et imperatoria contio est: "Pugnate contra coniuges, 5.1
pugnate contra liberos! aras, focos, penates armis in-
cessite!" Qui ne triumphaturi quidem inire urbem in-
iussu senatus deberetis quibusque victorem exercitum
reducentibus curia extra muros praeberetur, nunc civi- 5
bus caesis perfusi cruore cognato urbem subrectis in-
trate vexillis. Obmutescat inter militaria signa liber- 6.1
tas, et ille victor pacatorque gentium populus remotis
procul bellis, omni terrore conpresso, intra muros ob-
sessus aquilas suas horreat.
MCP server: latin-mcp.packhum.org