| 'Quid ergo? non aliquando castigatio necessaria est?' | 3.6.1.1 |
| Quidni? sed haec sine ira, cum ratione; non enim nocet | |
| sed medetur specie nocendi. Quemadmodum quaedam | |
| hastilia detorta ut corrigamus adurimus et adactis cuneis, | |
| non ut frangamus sed ut explicemus, elidimus, sic ingenia | 5 |
| uitio praua dolore corporis animique corrigimus. Nempe | 2.1 |
| medicus primo in leuibus uitiis temptat non multum ex | |
| cotidiana consuetudine inflectere et cibis potionibus ex- | |
| ercitationibus ordinem inponere ac ualetudinem tantum | |
| mutata uitae dispositione firmare. Proximum est ut modus | 5 |
| proficiat. Si modus et ordo non proficit, subducit aliqua | |
| et circumcidit; si ne adhoc quidem respondet, inter- | |
| dicit cibis et abstinentia corpus exonerat; si frustra molliora | |
| cesserunt, ferit uenam membrisque, si adhaerentia nocent | |
| et morbum diffundunt, manus adfert; nec ulla dura uidetur | 10 |
| curatio cuius salutaris effectus est. Ita legum praesidem | 3.1 |
| ciuitatisque rectorem decet, quam diu potest, uerbis et his | |
| mollioribus ingenia curare, ut facienda suadeat cupiditatem- | |
| que honesti et aequi conciliet animis faciatque uitiorum | |
| odium, pretium uirtutium; transeat deinde ad tristiorem | 5 |
| orationem, qua moneat adhuc et exprobret; nouissime ad | |
| poenas et has adhuc leues, reuocabiles decurrat; ultima | |
| supplicia sceleribus ultimis ponat, ut nemo pereat nisi | |
| quem perire etiam pereuntis intersit. Hoc uno medentibus | 4.1 |
| erit dissimilis, quod illi quibus uitam non potuerunt largiri | |
| facilem exitum praestant, hic damnatos cum dedecore et | |
| traductione uita exigit, non quia delectetur ullius poena— | |
| procul est enim a sapiente tam inhumana feritas—sed ut | 5 |
| documentum omnium sint, et quia uiui noluerunt prodesse, | |
| morte certe eorum res publica utatur. |