| Ratio utrique parti tempus dat, deinde aduocationem | 3.18.1.1 |
| et sibi petit, ut excutiendae ueritati spatium habeat: ira | |
| festinat. Ratio id iudicare uult quod aequum est: ira id | |
| aequum uideri uult quod iudicauit. Ratio nil praeter | 2.1 |
| ipsum de quo agitur spectat: ira uanis et extra causam | |
| obuersantibus commouetur. Vultus illam securior, uox | |
| clarior, sermo liberior, cultus delicatior, aduocatio am- | |
| bitiosior, fauor popularis exasperant; saepe infesta patrono | 5 |
| reum damnat; etiam si ingeritur oculis ueritas, amat et | |
| tuetur errorem; coargui non uult, et in male coeptis | |
| honestior illi pertinacia uidetur quam paenitentia. | |
| Cn. Piso fuit memoria nostra uir a multis uitiis integer, | 3.1 |
| sed prauus et cui placebat pro constantia rigor. Is cum | |
| iratus duci iussisset eum qui ex commeatu sine commilitone | |
| redierat, quasi interfecisset quem non exhibebat, roganti | |
| tempus aliquid ad conquirendum non dedit. Damnatus | 5 |
| extra uallum productus est et iam ceruicem porrigebat, | |
| cum subito apparuit ille commilito qui occisus uideba- | |
| tur. Tunc centurio supplicio praepositus condere gladium | 4.1 |
| speculatorem iubet, damnatum ad Pisonem reducit red- | |
| diturus Pisoni innocentiam; nam militi fortuna reddide- | |
| rat. Ingenti concursu deducuntur complexi alter alterum | |
| cum magno gaudio castrorum commilitones. Conscen- | 5 |
| dit tribunal furens Piso ac iubet duci utrumque, et eum | |
| militem qui non occiderat et eum qui non perierat. | |
| Quid hoc indignius? quia unus innocens apparuerat, duo | 5.1 |
| peribant. Piso adiecit et tertium; nam ipsum centurionem | |
| qui damnatum reduxerat duci iussit. Constituti sunt in | |
| eodem illo loco perituri tres ob unius innocentiam. O | 6.1 |
| quam sollers est iracundia ad fingendas causas furoris! | |
| 'Te' inquit 'duci iubeo, quia damnatus es; te, quia causa | |
| damnationis commilitoni fuisti; te, quia iussus occidere | |
| imperatori non paruisti.' Excogitauit quemadmodum tria | 5 |
| crimina faceret, quia nullum inuenerat. |