Natura prius est, ut quis debeat, deinde, ut gra- 5.8.1.1
tiam referat; debitor non est sine creditore, non magis
quam maritus sine uxore aut sine filio pater; aliquis
dare debet, ut aliquis accipiat. Non est dare nec
accipere in dexteram manum ex sinistra transferre. 5
Quomodo nemo se portat, quamvis corpus suum moveat 2.1
et transferat, quomodo nemo, quamvis pro se dixerit,
adfuisse sibi dicitur nec statuam sibi tamquam patrono
suo ponit, quomodo aeger, cum cura sua convaluit,
mercedem a se non exigit, sic in omni negotio, etiam 5
cum aliquid, <quod> prodesset sibi, fecerit, non tamen
debebit referre gratiam sibi, quia non habebit, cui
referat. Ut concedam aliquem dare sibi beneficium, 3.1
dum dat, et recipit; ut concedam aliquem a se accipere
beneficium, dum accipit, reddit. Domi, quod aiunt,
versura fit et velut lusorium nomen statim transit;
neque enim alius dat quam accipit, sed unus atque 5
idem. Hoc verbum 'debere' non habet nisi inter duos
locum; quomodo ergo in uno consistet, qui se obli-
gando liberat? Ut in orbe ac pila nihil imum est, 4.1
nihil summum, nihil extremum, nihil primum, quia
motu ordo mutatur et quae sequebantur praecedunt
et quae occidebant oriuntur, omnia, quomodocumque
ierunt, in idem revertuntur, ita in homine existima 5
fieri; cum illum in multa mutaveris, unus est. Cecidit
se: iniuriarum cum quo agat, non habet; adligavit et
clusit: de vi non tenetur; beneficium sibi dedit: danti
protinus reddidit. Rerum natura nihil dicitur perdere, 5.1
quia, quidquid illi avellitur, ad illam redit, nec perire
quicquam potest, quod, quo excidat, non habet, sed
eodem revolvitur, unde discedit. "Quid simile" inquis
"hoc exemplum habet huic propositae quaestioni?" 5
Dicam. Puta te ingratum esse: non perit beneficium, 6.1
habet illud, qui dedit; puta te recipere nolle: apud te
est, antequam redditur. Non potes quicquam amittere,
quia, quod detrahitur, nihilo minus tibi adquiritur.
Intra te ipsum orbis agitur; accipiendo das, dando 5
accipis.
MCP server: latin-mcp.packhum.org