"Beneficium" inquit "sibi dare oportet; ergo et 5.9.1.1
referre gratiam oportet." Primum illud falsum est, ex
quo pendent sequentia; nemo enim sibi beneficium dat,
sed naturae suae paret, a qua ad caritatem sui con-
positus est, unde summa illi cura est nocitura vitandi, 5
profutura adpetendi. Itaque nec liberalis est, qui sibi 2.1
donat, nec clemens, qui sibi ignoscit, nec misericors,
qui malis suis tangitur; quod aliis praestare liberalitas
est, clementia, misericordia, sibi praestare natura est.
Beneficium res voluntaria est, at prodesse sibi neces- 5
sarium est. Quo quis plura beneficia dedit, beneficen-
tior est; quis umquam laudatus est, quod sibi ipse
fuisset auxilio? quod se eripuisset latronibus? Nemo
sibi beneficium dat, non magis quam hospitium, nemo
sibi donat, non magis quam credit. Si dat sibi quis- 3.1
que beneficium, semper dat, sine intermissione dat,
inire beneficiorum suorum non potest numerum; quando
ergo gratiam referet, cum per hoc ipsum, quo gratiam
refert, beneficium det? quomodo enim discernere poteris, 5
utrum det sibi beneficium an reddat, cum intra eundem
hominem res geratur? Liberavi me periculo: benefi-
cium mihi dedi; iterum me periculo libero: utrum do
beneficium an reddo? Deinde, ut primum illud con- 4.1
cedam dare nos nobis beneficium, quod sequitur, non
concedam; nam etiam si damus, non debemus. Quare?
quia statim recipimus. Accipere beneficium me oportet,
deinde debere, deinde referre; debendi locus non est, 5
quia sine ulla mora recipimus. Dat nemo nisi alteri,
debet nemo nisi alteri, reddit nemo nisi alteri; id intra
unum non potest fieri, quod totiens duos exigit.
MCP server: latin-mcp.packhum.org