Marcus Tullius Cicero, De Iure Civ. in Artem Redig. 52.1

Marcus Tullius Cicero, Pro Flacco 52.1

Betacode

Venio nunc ad eam civitatem in quam ego multa et	52.1
magna studia et officia contuli, et quam meus frater in
primis colit atque diligit. Quae si civitas per viros bonos
gravisque homines querelas ad vos detulisset, paulo com-
moverer magis. Nunc vero quid putem? Trallianos	5
Maeandrio causam publicam commisisse, homini egenti, sor-
dido, sine honore, sine existumatione, sine censu? Vbi
erant illi Pythodori, Aetidemi, Lepisones, ceteri homines
apud nos noti, inter suos nobiles, ubi illa magnifica et
gloriosa ostentatio civitatis? Nonne esset puditum, si hanc	10
causam agerent severe, non modo legatum sed Trallianum
omnino dici Maeandrium? Huic illi legato, huic publico
testi patronum suum iam inde a patre atque maioribus,
L. Flaccum, mactandum civitatis testimonio tradidissent?
Non est ita, iudices, non est profecto. Vidi ego in quodam	53.1
iudicio nuper Philodorum testem Trallianum, vidi Parrha-
sium, vidi Archidemum, cum quidem idem hic mihi Maean-
drius quasi ministrator aderat subiciens quid in suos civis
civitatemque, si vellem, dicerem. Nihil enim illo homine	5
levius, nihil egentius, nihil inquinatius. Qua re, si hunc
habent auctorem Tralliani doloris sui, si hunc custodem
litterarum, si hunc testem iniuriae, si hunc actorem quere-
larum, remittant spiritus, comprimant animos suos, sedent
adrogantiam, fateantur in Maeandri persona esse expressam	10
speciem civitatis. Sin istum semper illi ipsi domi proteren-
dum et conculcandum putaverunt, desinant putare auctori-
tatem esse in eo testimonio cuius auctor inventus est nemo.
Sed exponam quid in re <sit> ut quam ob rem ista civitas
neque severe Flaccum oppugnarit neque benigne defen-	15
derit scire possitis. Erat ei Castriciano nomine irata, de	54.1
quo toto respondit Hortensius; invita solverat Castricio
pecuniam iam diu debitam. Hinc totum odium, hinc
omnis offensio. Quo cum venisset Laelius ad iratos et illud
Castricianum volnus dicendo refricuisset, siluerunt prin-	5
cipes neque in illa contione adfuerunt neque istius decreti
ac testimoni auctores esse voluerunt. Vsque adeo orba
fuit ab optimatibus illa contio ut princeps principum esset
Maeandrius; cuius lingua quasi flabello seditionis illa tum
est egentium contio ventilata. Itaque civitatis pudentis, ut	55.1
ego semper existimavi, et gravis, ut ipsi existimari volunt,
iustum dolorem querelasque cognoscite. Quae pecunia
fuerit apud se Flacci patris nomine a civitatibus, hanc a se
esse ablatam queruntur. Alio loco quaeram quid licuerit	5
Flacco; nunc tantum a Trallianis requiro, quam pecuniam
ab se ablatam querantur, suamne dicant, sibi a civitatibus
conlatam in usum suum. Cupio audire. 'Non,' inquit,
'dicimus.' Quid igitur? 'Delatam ad nos, creditam no-
bis L. Flacci patris nomine ad eius dies festos atque ludos.'	10
Quid tum? 'Hanc te,' inquit, 'capere non licuit.' Iam id	56.1
videro, sed primum illud tenebo. Queritur gravis, locuples,
ornata civitas, quod non retinet alienum; spoliatam se dicit,
quod id non habet quod eius non fuit. Quid hoc impuden-
tius dici aut fingi potest? Delectum est oppidum, quo in	5
oppido universa pecunia a tota Asia ad honores L. Flacci
poneretur. Haec pecunia tota ab honoribus translata est
in quaestum et faenerationem; recuperata est multis post
annis. Quae civitati facta est iniuria? At moleste fert	57.1
civitas. Credo; avolsum est enim praeter spem quod erat
spe devoratum lucrum. At queritur. Impudenter facit;
non enim omnia quae dolemus, eadem queri iure possumus.
At accusat verbis gravissimis. Non civitas, sed imperiti	5
homines a Maeandrio concitati. Quo loco etiam atque
etiam facite ut recordemini quae sit temeritas multitudinis,
quae levitas propria Graecorum, quid in contione sedi-
tiosa valeat oratio. Hic, in hac gravissima et moderatissima
civitate, cum est forum plenum iudiciorum, plenum magi-	10
stratuum, plenum optimorum virorum et civium, cum specu-
latur atque obsidet rostra vindex temeritatis et moderatrix
offici curia, tamen quantos fluctus excitari contionum vi-
detis! Quid vos fieri censetis Trallibus? an id quod
Pergami? Nisi forte hae civitates existimari volunt faci-	15
lius una se epistula Mithridatis moveri impellique potuisse
ut amicitiam populi Romani, fidem suam, iura omnia offici
humanitatisque violarent, quam ut filium testimonio laede-
rent cuius patrem armis pellendum a suis moenibus cen-
suissent. Qua re nolite mihi ista nomina civitatum nobilium	58.1
opponere; quos enim hostis haec familia contempsit, num-
quam eosdem testis pertimescet. Vobis autem est con-
fitendum, si consiliis principum vestrae civitates reguntur,
non multitudinis temeritate, sed optimatium consilio bellum	5
ab istis civitatibus cum populo Romano esse susceptum;
sin ille tum motus est temeritate imperitorum excitatus,
patimini me delicta volgi a publica causa separare. At	59.1
enim istam pecuniam huic capere non licuit. Vtrum voltis
patri Flacco licuisse necne? Si licuit <uti>, sicuti certe licuit,
ad eius honores conlata, ex quibus nihil ipse capiebat,
patris pecuniam recte abstulit filius; si non licuit, tamen	5
illo mortuo non modo filius sed quivis heres rectissime
potuit auferre. Ac tum quidem Tralliani cum ipsi gravi
faenore istam pecuniam multos annos occupavissent, a
Flacco tamen omnia quae voluerunt impetraverunt, neque
tam fuerunt impudentes ut id quod Laelius dixit dicere	10
auderent, hanc ab se pecuniam abstulisse Mithridatem.
Quis enim erat qui non sciret in ornandis studiosiorem
Mithridatem quam in spoliandis Trallianis fuisse? Quae	60.1
quidem a me si, ut dicenda sunt, dicerentur, gravius age-
rem, iudices, quam adhuc egi, quantam Asiaticis testibus
fidem habere vos conveniret; revocarem animos vestros ad
Mithridatici belli memoriam, ad illam universorum civium	5
Romanorum per tot urbis uno puncto temporis miseram
crudelemque caedem, praetores nostros deditos, legatos in
vincla coniectos, nominis prope Romani memoriam cum
vestigio <omni> imperi non modo ex sedibus Graecorum
verum etiam ex litteris esse deletam. Mithridatem domi-	10
num, illum patrem, illum conservatorem Asiae, illum Euhium,
Nysium, Bacchum, Liberum nominabant. Vnum atque	61.1
idem erat tempus cum L. Flacco consuli portas tota Asia
claudebat, Cappadocem autem illum non modo recipiebat
suis urbibus verum etiam ultro vocabat. Liceat haec nobis,
si oblivisci non possumus, at tacere, liceat mihi potius de	5
levitate Graecorum queri quam de crudelitate; auctori-
tatem isti habeant apud eos quos esse omnino noluerunt?
Nam, quoscumque potuerunt, togatos interemerunt, nomen
civium Romanorum quantum in ipsis fuit sustulerunt. In
hac igitur urbe se iactant quam oderunt, apud eos quos	10
inviti vident, in ea re publica ad quam opprimendam non
animus eis, sed vires defuerunt? Aspiciant hunc florem
legatorum laudatorumque Flacci ex vera atque integra
Graecia; tum se ipsi expendant, tum cum his comparent,
tum, si audebunt, dignitati horum anteponant suam.	15