Atque hoc sit nobis dictum communiter de omni 2.50.7
genere locorum communium; nunc exponemus, in
coniecturalem constitutionem qui loci communes in-
cidere soleant: suspicionibus credi oportere et non 10
oportere; rumoribus credi oportere et non oportere;
testibus credi oportere et non oportere; quaestionibus
credi oportere et non oportere; vitam ante actam
spectari oportere et non oportere; eiusdem esse, qui
in illa re peccarit, et hoc quoque admisisse et non 15
esse eiusdem; causam maxime spectari [causam]
oportere et non oportere. atque hi quidem et si qui
eiusmodi ex proprio argumento communes loci na-
scentur, in contrarias partes diducuntur. certus autem 51.1
locus est accusatoris, per quem auget facti atrocitatem,
et alter, per quem negat malorum misereri oportere:
defensoris, per quem calumnia accusatorum cum in-
dignatione ostenditur et per quem cum conquestione 5
misericordia captatur. hi et ceteri loci omnes com-
munes ex iisdem praeceptis sumuntur, quibus ceterae
argumentationes; sed illae tenuius et subtilius et acu-
tius tractantur, hi autem gravius et ornatius et cum
verbis tum etiam sententiis excellentibus. in illis enim 10
finis est, ut id, quod dicitur, verum esse videatur, in
his, tametsi hoc quoque videri oportet, tamen finis est
amplitudo.
  Nunc ad aliam constitutionem transeamus.
  Cum est nominis controversia, quia vis vocabuli 52.1
definienda verbis est, constitutio definitiva dicitur.
eius generis exemplo nobis posita sit haec causa:
C. Flaminius, is qui consul rem male gessit bello
Punico secundo, cum tribunus plebis esset, invito 5
senatu et omnino contra voluntatem omnium opti-
matium per seditionem ad populum legem agrariam
ferebat. hunc pater suus concilium plebis habentem
de templo deduxit; arcessitur maiestatis. intentio est:
'maiestatem minuisti, quod tribunum plebis de templo 10
deduxisti.' depulsio est: 'non minui maiestatem.'
quaestio est: maiestatemne minuerit? ratio: 'in filium
enim quam habebam potestatem, ea sum usus.' rationis
infirmatio: 'at enim, qui patria potestate, hoc est pri-
vata quadam, tribuniciam potestatem, hoc est populi 15
potestatem, infirmat, minuit is maiestatem.' iudicatio
est: minuatne is maiestatem, qui in tribuniciam po-
testatem patria potestate utatur? ad hanc iudicationem
argumentationes omnes afferre oportebit.