| Igitur ubi ea percussa, protinus requirendum est, num bilem | 8.4.1.1 |
| homo is uomuerit, num oculi eius occaecati sint, num obmutuerit, | |
| num per nares auresue sanguis ei fluxerit, num conciderit, num | |
| sine sensu quasi dormiens iacuerit: haec enim non nisi osse fracto | |
| eueniunt; atque ubi inciderunt, scire licet necessariam sed difficilem | 5 |
| curationem esse. Si uero etiam torpor accessit, si mens non constat, si | |
| neruorum uel resolutio uel distentio secuta est, uerisimile est etiam | |
| cerebri membranam esse uiolatam; eoque in angusto magis spes est. | |
| At si nihil horum secutum est, potest etiam dubitari, an os fractum | 2.1 |
| sit; et protinus considerandum est, lapide an ligno an ferro an alio | |
| telo percussus sit, et hoc ipso le<u>i an aspero, mediocri an uastiore, uehe- | |
| menter an leuiter, quia quo mitior ictus f<u>it, eo facilius os ei resti- | |
| tisse credibile est. Sed nihil tamen melius est quam certiore id nota | 5 |
| explorare. Ergo qua plaga est, demitti specillum oportet, neque nimis | |
| tenue neque acutum, ne, cum in quosdam naturales sinus inciderit, | |
| opinionem fracti ossis frustra faciat; neque nimis plenum, ne par- | |
| uolae rim<ul>ae fallant. Vbi specillum ad os uenit, si nihil nisi leue | 3.1 |
| et lubricum occurrit, integrum id uideri potest; si quid asperi est | |
| utique qua suturae non sunt, fractum os esse testatur. A suturis se | |
| deceptum esse Hippocrates memoriae prodidit, more scilicet magno- | |
| rum uirorum et fiducia<m> magnar<um> rer<um> habentium. Nam | 4.1 |
| leuia ingenia, quia nihil habent, nihil sibi detrahunt: magno ingenio, | |
| multaque nihilo minus habituro, conuenit etiam simplex ueri [erroris] | |
| confessio praecipueque in eo ministerio, quod utilitatis causa posteris | |
| traditur, ne qui decipiantur eadem ratione, qua quis ante deceptus est. | 5 |
| Sed haec quidem alioqui memoria magni professoris ut interponere- | |
| mus effecit. Potest autem sutura eo nomine fallere, qu<ia> aeque aspera | 5.1 |
| est; ut aliquis hanc esse, etiamsi rima est, existimet eo loco, quo sub- | |
| esse hanc verisimile est. Ergo eo nomine decipi non oportet, sed os | |
| deoperire tutissimum. Nam neque utique certa sedes, ut supra | |
| posui, suturarum est, et potest idem et naturaliter commissum et ictu | 5 |
| fissum esse iuxtaue aliquid fissum habere. Quin aliqu<ando> etiam, | 6.1 |
| ubi ictus fuit uehementior, quamuis specillo nihil inuenitur, tamen | |
| aperire commodius est. Ac si ne tum quidem rima manifesta est, in- | |
| ducendum super os atramentum scriptorium est, deinde scalpro id de- | |
| radendum: nigritiem enim continet, si quid fissum est. Solet etiam | 5 |
| euenire, ut altera parte fuerit ictus, et os altera fiderit. Itaque si gra- | |
| uiter aliquis percussus est, si mala indicia subsecuta sunt, neque ea | |
| parte, qua cutis discussa est, rima reperitur, non incommodum est parte | |
| altera considerare, num qui locus mollior sit et tumeat, eumque aperire, | |
| siquidem ibi fissum os reperietur. Nec tamen magno negotio cutis sa- | 7.1 |
| nescit, etiamsi frustra secta est. Os fractum, nisi si succursum est, gra- | |
| uibus inflammationibus adficit, difficiliusque postea tractatur. Raro | |
| sed aliquando tamen euenit, ut os quidem totum integrum maneat, | |
| intus uero ex ictu uena aliqua in cerebri membrana rupta aliquid san- | 5 |
| guinis mittat, isque ibi concretus magnos dolores moueat, * oculos | |
| quibus<dam> obcaecet. Sed fere contra id dolor est et eo loco cute incisa | |
| pallidum os reperitur; ideoque id quoque os excidendum est. |